Program.
Zysk lub porażka, słowem hazard na
skalę garażową. Program przenosi nas w środowisko licytacji starych,
opuszczonych storage box-ów w różnych zakątkach Stanów Zjednoczonych.
Kto wie co znajduje się w środku? Być może antyki warte tysiące a być może
zwykłe bezwartościowe rzeczy. Uczestnicy licytują, walczą między sobą by
zarobić na sprzedaży jak najwięcej. Każdy chce zgarnąć dla siebie najlepszy
kontener a emocje rosną gdy dochodzi do wyceny zakupionych przedmiotów
przedmiotów.
Po raz pierwszy na ekranie Aukcja
w ciemno (Storage Hunters) pojawiła się w amerykańskiej telewizji
TruTV w czerwcu 2011 roku. I właściwie od momentu wypuszczenia pilota
zainteresowanie perypetiami ludzi o nietypowym sposobie zarobkowania rosło.
Umożliwiło to powstanie dwudziestu dwóch odcinków pierwszego sezonu a następnie
kolejnych dwóch sezonów. Słowa pilot i sezon nie są tutaj niewłaściwe bowiem
konstrukcja programu ma w sobie wiele z serialu. Obok przypadkowych osób na
licytacji pojawiają się stałe postaci: Brandon i Lori Bernier, Jesse McClure,
Tarrell "T-Money" Wright, Ron "Papa Bear" Kirkpatrick, oraz
aukcjoner Sean Kelly i jego pomocnik Cameron "Green Mile" Rowe. Jako
widzowie znamy ich lepiej z odcinka na odcinek, śledzimy ich losy, kibicujemy
im. Prowadzący aukcję także jest ważną figurą i nie jest anonimowe, poznajemy
go jako jednego z aktorów. Z kolejnych epizodów wyłania się obraz całości.
Popularność Aukcji w ciemno
przyczyniała się do emitowania programu w innych stacjach. Na gruncie
amerykańskiej telewizji była to np.: stacja Dave. W Polsce natomiast, jej
dystrybucją zajmuje się Discovery Channel oraz Puls. Co ciekawe gdy przyjrzeć
się pakietowi programów oferowanych obecnie przez Discovery, Aukcja
wpisuje się jedynie w szerszy nurt Reality TV opartych o licytację.
Wyprodukowane w U.S.A programu takie jak Auction Hunters czy Storage
Wars zbudowane są w tej samej konwencji, której osią jest aukcja oraz relacje
kupujących przebiegające w różnych konfiguracjach. Dodatkowo pojawiły się
programy takie jak: Walka o bagaż, Wojny magazynowe: Kanada, Walka o kontener.
Charakterystycznym ich wyznacznikiem jest próba zbudowania wrażenia
autentyczności wokół prezentowanych licytacji.
Gatunek w ciemno.
Zabiegi marketingowe wokół
programu, jednoznacznie sytuują Aukcje w ciemno w obszarze Reality TV.
Gdy Discovery mówi o swoim show przyrównuje je do dokumentu. Reklamy
poprzedzające Aukcję pokazują pewien autentyzm opisując zazwyczaj
niezwykłe przedmioty znalezione przez uczestników. Pewne elementy sposobu
obrazowania, prowadzenia kamery, są zaczerpnięte właśnie z technik
dokumentalnych czy reporterskich. Dużą rolę w każdym z epizodów odgrywają
momenty poszczególnych uczestników sam na sam z kamerą. Te krótkie przebitki
kojarzące się z „pokojem zwierzeń” Big Brother'a spełniają dwie funkcje.
Po pierwsze odpowiadają za rozwój postaci w toku wydarzeń oraz relacji z
pozostałymi. Jest to zabieg umacniający wrażenie realności bohatera. Poznajemy
jego skryte emocje, pragnienia i plany; postać ekranowa jest w dialogu z
telewidzem. Po drugie „momenty” sytuują się gdzieś poza czasem przebiegu
głównych zdarzeń. Bohaterowie najczęściej komentują to co właśnie obejrzał
widz. Mają wiedzę na temat wszystkiego co się wydarza a więc ich perspektywa
jest retrospektywna. Wzmacnia to dodatkowo wrażenie reportażu przeszłości,
prowadzonego subiektywnie, przez każdą postać z osobna.
Kolejną techniką realizacyjną
przemawiającą za realnością jest rytualizacja, czynności ekranowych. Każda
aukcja odbywa się w innym miejscu lecz zawsze wygląda tak samo. Początkowo
uczestnicy przyjeżdżają na miejsce i kłócą się między sobą o to kto zwycięży.
Średnio do sprzedania są trzy garaże/kontenery a licytację każdego z nich
poprzedza wyczekiwane przecięcie kłódki. Licytujący nie mogą wchodzić do
środka, mogą jedynie przez chwilę oglądać przedmioty znajdujące się w środku by
ocenić ich wartość. Rozpoczyna się aukcja. Sean Kelly prowadzi ją bardzo
dynamicznie, nadając pseudonimy licytującym (element humorystyczny). Uczestnicy
programu walczą między sobą, w zależności od tego jak ocenili kontener. Gdy
ktoś już zakupi box, zaczyna się wycena rzeczy, która jest dosyć umowna i
zazwyczaj nie poparta żadnymi argumentami. Gdy coś sprawia prawdziwy kłopot
przy ocenie wartości, bohaterowie udają się do rzeczoznawcy.
Rytualizacja porządkuje każdy
odcinek z osobna ale i całość programu. Oprócz tego do widza dociera sygnał, że
to na czym powinien skupić uwagę, to co jest zmienne, to przedmioty znajdowane przez
uczestników. Pokazywane w realistycznym ujęciu wnętrza kufrów, zamkniętych
sejfów, walizek, pudeł, pochowane złoto, antyki jawią się jako prawdziwe.
Czy program telewizyjny w tym
przypadku dokumentuje aukcje? Czy można tutaj mówić o realizmie? Zdanie widzów i fanów są
podzielone. Można spotkać opinie, że Aukcja w ciemno jest fałszywa.
Wskazuje na to kilka elementów. Po pierwsze fakt że licytacje zawsze są
wygrywane przez jednego z uczestników programu, zupełnie jakby inni postronni
ludzie nie byli dopuszczeni do możliwości zysku (wtedy musieliby zostać
zaanektowani przez program). Przemawia to za mocnym wpływem scenariusza na
przebieg wydarzeń co w dużej mierze ogranicza możliwości dokumentalne. Z całą pewnością Aukcja
jest show. Widać dramaturgiczne zabiegi obrazowe mające na celu podkreślić
rywalizacje o pieniądze. Pojawia się nawet muzyka w tle w zależności od
powodzenia lub niepowodzenia, triumfalna lub prześmiewcza. Wspominane wyżej
elementy Reality Show z jednej strony wprowadzają konwencję realizmu, z drugiej
natychmiast ją deonstuują. Stają się chwytami wytwarzaniu napięcia i w gruncie
rzeczy świata fikcyjnego, opartego o atrakcję.
Realistyczna konwencja Aukcji w
ciemno nie pozwala na jednoznaczne przyporządkowanie do konkretnego
gatunku, choć sytuuje się najbliżej Reality TV. Kontekst kanału dystrybucji nie
pozostaje bez w pływu na klasyfikację gatunkową. Discovery Channel z założenia,
przynajmniej kilka lat wcześniej realizowało strategię popularyzacji nauki. W
dzisiejszym discovery coraz częściej pojawiają się programy rozrywkowe luźno
związane z faktami naukowymi. Obok nurtu opisywanego tutaj, istnieje cała gama
programów „dokumentalnych” opowiadających o survivalu, jak show Bear Gylls'a
czy programy w stylu Nagi instynkt przetrwania. Silną tendencja
zauważalną w repertuarze Discovery są programy poświęcone wydobywaniu złota,
również realizowane w konwencji reality, przykładowo Morze złota.
Nie są to dokumenty sensu
stricto. Należało by raczej wyrażać się o niech jako o show stylizowanych
na dokument. Pokazywanie sprowadza się właściwie do autentyczności zdjęć
fotograficznych i technik filmowania. Montaż w Aukcji w ciemno jest
udramatyzowany i służy budowaniu określonej narracji, również emocjonalnej.
Pomimo fragmentaryczności konstrukcji
Aukcji w ciemno (mam na myśli retardacje związane z komentarzami
bohaterów) oraz jawnej strategi czerpania z Reality TV, program przyciąga uwagę
wielu widzów, którzy zdając sobie sprawę z jego komercyjnej konstrukcji nie
zaprzestają spędzania przed ekranami kolejnych godzin.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz